Kalça protezi ameliyatından sonra ağrının sürmesi ya da bir süre iyi gittikten sonra yeniden başlaması, protezin “tutmadığı” kaygısını doğurabilir. Ancak kalça bölgesindeki her ağrı protez sorunu demek değildir. Ağrının ne zaman başladığı, nerede hissedildiği, yürüyüşle ilişkisi ve protezin ne zaman takıldığı değerlendirmede önemli ipuçları verir. Öncelik revizyona karar vermek değil, şikâyetin kaynağını doğru saptamaktır.
Her ağrı protezin tutmadığı anlamına mı gelir?
Hayır. Bel, kas ve tendon kaynaklı ağrılar da benzer şikâyetlere yol açabilir. Önceden ağrısız kalçada yeni ya da artan ağrı, yürüme kapasitesinde düşüş, topallama, tekrarlayan çıkık ve enfeksiyon bulguları ise ayrıntılı inceleme gerektirir.
Protezde sorun olduğunu düşündüren belirtiler
- Kasık ya da kalçada yeni veya artan ağrı
- Yük vermek ya da yürümekle artan ağrı
- Yürüme mesafesinde kısalma ve topallama
- Oturup kalkmada ve merdivende yeni ortaya çıkan zorluk
- Güvensizlik hissi ya da tekrarlayan çıkık
- Yarada akıntı, kızarıklık gibi enfeksiyon bulguları
Kalça protezi neden sorun çıkarabilir?
- Gevşeme: İmplant ile kemik arasındaki bağlantı zamanla bozulur.
- Enfeksiyon: Erken dönemde ya da ameliyattan uzun süre sonra ortaya çıkabilir.
- Çıkık veya instabilite: Tekrarlayan çıkma ya da güvensizlik hissi.
- Aşınma, osteoliz ve kemik kaybı: Uzun süre kullanılan protezlerde görülür.
- İmplant pozisyonu ve mekanik denge sorunları
Sorunun nedeni nasıl araştırılır?
Yalnızca güncel röntgene bakmak yeterli olmayabilir. Şikâyetin başlangıcı, protezin takılma zamanı ve nedeni, geçmiş ameliyatlar ve eski görüntüler birlikte ele alınır. Yeni grafiler eskileriyle karşılaştırılarak pozisyon, gevşeme, aşınma ve kemik değişiklikleri değerlendirilir. Gerektiğinde tomografi, CRP ve sedimentasyon gibi kan testleri, eklem sıvısı incelemesi ve diğer görüntüleme yöntemleri eklenir.
Tedavi nasıl planlanır?
Tedavi nedene göre belirlenir; ağrı ya da yürüme güçlüğü tek başına revizyon gerekçesi değildir. Kas, tendon ve bel kaynaklı sorunlar kendi nedenlerine yönelik tedavi edilir. Belirgin gevşeme, tekrarlayan instabilite, aşınma ve kemik kaybı, bazı mekanik sorunlar ve protez çevresi enfeksiyonunda revizyon gündeme gelebilir. Kimi hastada tek bir parçaya müdahale yeterliyken kimisinde implant değişimi ve kemik rekonstrüksiyonu gerekir; enfeksiyonda farklı bir plan izlenir.
Sık sorulan sorular
Gevşeme nasıl anlaşılır?
Yürümekle artan yeni kasık ya da kalça ağrısı, topallama ve kapasite düşüşü görülebilir; kesin tanı için muayene ve görüntüleme gerekir.
Revizyon ilk ameliyattan farklı mı?
Evet. Kapsamı implantlara, kemik kaybına, enfeksiyona ve gereken rekonstrüksiyona göre değişir ve daha karmaşık olabilir.
Değerlendirmeye gelirken önceki kalça grafilerinizi ve eski ameliyat bilgilerinizi getirmeniz yararlı olur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerine geçmez. Şikâyetlerinizin değerlendirilmesi için randevu oluşturabilirsiniz.
Yazar
Prof. Dr. Ferhat Say
Ortopedi ve travmatoloji ile ortopedik onkoloji uzmanı. Kalça ve diz protezi, revizyon protez cerrahisi ve kemik-yumuşak doku tümörleri üzerine çalışmaktadır.
Özgeçmiş
